ανδρική στειρότητα

Τι προκαλεί την ανδρική στειρότητα. Μέρος πρώτο.

Εισαγωγή

 

Οι στατιστικές έρευνες στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δείξει ότι κάποια στιγμή ένα στα πέντε ζευγάρια θα αναζητήσει ιατρική βοήθεια σχετικά με την στειρότητα. Μόλις τα μισά ζευγάρια επιτυγχάνουν εύκολα την απόκτηση παιδιού, σε αντίθεση με το 10% των ζευγαριών σε αναπαραγωγική ηλικία που αδυνατούν να συλλάβουν λόγω στειρότητας.

Το πρόβλημα στις μισές περιπτώσεις προέρχεται από τον άνδρα.

Ακόμα και σήμερα, ωστόσο, η αξιολόγηση του προβλήματος επικεντρώνεται κυρίως στην γυναικεία στειρότητα, αφού οι άνδρες διστάζουν να επισκεφτούν τους γιατρούς ενώ οι γυναίκες αναζητούν τακτικά ιατρικές συμβουλές. Πληθώρα δυσλειτουργιών μπορεί να προκαλέσει την ανδρική στειρότητα όπως οι διαταραχές των ορμονών και τα φυσιολογικά ή τα ψυχολογικά προβλήματα. Αν και οι επιλογές αντιμετώπισης είναι αρκετές, η θεραπεία μπορεί να μην αποδώσει. Πολλές φορές η στειρότητα προκαλείται από βλάβες στου όρχεις και απώλεια της ικανότητας παραγωγής σπέρματος. Το πρόβλημα είναι ανάλογο (όχι βέβαια φυσικό) με την γυναικεία εμμηνόπαυση – όταν χαθεί, η ικανότητα παραγωγής σπέρματος είναι πολύ δύσκολο να επανέλθει. Μετά από τις βλάβες των όρχεων οι πιο συχνές αιτίες ανδρικής στειρότητας είναι η χαμηλή παραγωγή και η κακή ποιότητα σπέρματος.

 

Οι αιτίες της ανδρικής στειρότητας

 

Ορμονικά, φυσιολογικά και ψυχολογικά προβλήματα μπορεί να οδηγήσουν σε στειρότητα. Επιπλέον η γονιμότητα αντανακλά την συνολική εικόνα της υγείας ενός άνδρα, αφού όσοι επιλέγουν έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής συνήθως παράγουν καλύτερο σπέρμα. Κάποιοι ενδεικτικοί παράγοντες που προκαλούν στειρότητα είναι:

 

  • Κάπνισμα – Μειώνει τόσο την ποσότητα όσο και την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων
  • Εκτεταμένη χρήση μαριχουάνας και άλλων ουσιών
  • Χρόνια κατάχρηση αλκοόλ
  • Χρήση αναβολικών ή στεροειδών – προκαλεί συρρίκνωση όρχεων και στειρότητα
  • Υπερβολικά έντονη άσκηση – οδηγεί σε υψηλά επίπεδα έκκρισης στεροειδών ορμονών, έλλειψη τεστοστερόνης και τελικά στειρότητα
  • Ανεπάρκεια βιταμίνης C και ψευδαργύρου στην διατροφή
  • Στενά εσώρουχα – αυξάνουν την θερμοκρασία του οσχέου και προκαλούν μειωμένη παραγωγή σπέρματος
  • Έκθεση σε επικίνδυνες ουσίες και τοξίνες στο περιβάλλον, όπως τα παρασιτοκτόνα, ο μόλυβδος, κάποια χρώματα, η ακτινοβολία, οι ραδιενεργές ουσίες, ο υδράργυρος, το βενζόλιο, το βόριο, και τα βαρέα μέταλλα
  • Ο υποσιτισμός και η αναιμία
  • Υπερβολικό στρες !

 

 

Τα ζευγάρια που προσπαθούν να συλλάβουν πρέπει να ρυθμίσουν τις συνήθεις και την καθημερινότητάς τους αφού η αποφυγή των παραπάνω αυξάνει την ανδρική γονιμότητα.

Ορμονικά προβλήματα

 

Ένα μικρό ποσοστό της ανδρικής στειρότητας προκαλείται από ορμονικές διαταραχές. Η υπόφυση, ένας αδένας που βρίσκεται στον υποθάλαμο του εγκεφάλου, ρυθμίζει κατάλληλα τις ορμόνες για την παραγωγή και την έκκριση του σπέρματος . Πολλά μπορεί να δυσλειτουργήσουν στο ενδοκρινικό σύστημα της υπόφυσης :

  • Ο εγκέφαλος δεν μπορεί να παράξει σωστά την εκλυτική ορμόνη των γοναδοτροπινών (GnRH, Gonadotropin – Releasing Hormone). Η GnRH ενεργοποιεί την ορμονική αλληλουχία που οδηγεί στην σύνθεση τεστοστερόνης και την παραγωγή σπέρματος. Η διακοπή της παραγωγής GnRH προκαλεί έλλειψη τεστοστερόνης και παύση της παραγωγής σπέρματος
  • Η υπόφυση δεν παράγει αρκετή ωχρινοτροπίνη (LH) και ωοθυλακιοτρόπο ορμόνη (FSH). Οι δύο αυτές ορμόνες ρυθμίζουν το ενδιάμεσο στάδιο στην αλυσίδα σύνθεσης τεστοστερόνης και σπέρματος.
  • Τα κύτταρα Leydig των όρχεων δεν παράγουν τεστοστερόνη παρά την διέγερσή τους από την LH
  • Ένας άνδρας μπορεί να παράξει άλλες ορμόνες και χημικές ουσίες που διαταράσσουν την ισορροπία των αναπαραγωγικών ορμονών

 

Άλλες ορμονικές διαταραχές που σχετίζονται με την ανδρική στειρότητα είναι :

 

Υπερπρολακτιναιμία

 

Υψηλή προλακτίνη – μια ορμόνη που σχετίζεται με τις μητέρες που θηλάζουν – συναντάται στο 10% ως 40%  των στείρων ανδρών. Η μικρή άνοδος των επιπέδων προλακτίνης δεν προκαλεί προβλήματα. Υψηλότερα επίπεδα ωστόσο οδηγούν σε μείωση της παραγωγής σπέρματος, μείωση της libido και ανικανότητα. Η πάθηση αυτή αντιμετωπίζεται με χορήγηση βρωμοκρυπτίνης

 

Υποθυρεοειδισμός

 

Κακή ποιότητα σπέρματος, δυσλειτουργία των όρχεων και διαταραγμένη libido μπορεί να οφείλονται σε χαμηλά επίπεδα ορμονών του θυρεοειδούς. Η περίπτωση αυτή αφορά μόνο το 1% των στείρων ανδρών και αντιμετωπίζεται με μείωση του ιωδίου στην διατροφή και θεραπευτική αγωγή για τον θυρεοειδή.

Συγγενής υπερπλασία των επινεφριδίων

Συμβαίνει όταν διαταράσσεται η έκκριση ανδρογόνων στην υπόφυση. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν μικρή ποσότητα σπέρματος, αύξηση των ανώριμων κυττάρων σπέρματος και μείωση στην κινητικότητα των σπερματοζωαρίων. Αντιμετωπίζεται με χορήγηση κορτιζόνης. Η πάθηση αφορά μόλις το 1% των στείρων ανδρών.

Υπογοναδισμός – Υποϋποφυσισμός

Μειωμένη παραγωγή LH και FSH στην υπόφυση. Η πάθηση παρεμποδίζει την ανάπτυξη του σπέρματος και σταδιακά καταστρέφει τα κύτταρα που παράγουν τεστοστερόνη. Μπορεί να αντιμετωπιστεί με χορήγηση κλομιφαίνης, Αν όλα τα κύτταρα έχουν καταστραφεί πριν την έναρξη της αγωγής μπορεί η στειρότητα να μην είναι αντιστρέψιμη.

Πανυποϋποφυσισμός

Ολική δυσλειτουργία της υπόφυσης. Μειώνονται τα επίπεδα της αυξητικής ορμόνης, των ορμονών του θυρεοειδούς της LH και της FSH. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν λήθαργο, ανικανότητα, μειωμένη libido, απώλεια δευτερευόντων χαρακτηριστικών του φύλου και κανονικούς ή μικρούς όρχεις. Η λήψη των ορμονών που δεν παράγονται μπορεί να επαναφέρουν το σθένος και η ορμόνη hCG μπορεί να διεγείρει την παράγωγή τεστοστερόνης και σπέρματος.

 

Πηγή : https://web.stanford.edu/
Φωτογραφία : Swallowed-In-The-Sea-by-Kelly-B-on-Flickr.jpg

 

Μοιραστείτε το