Η ξένη γλώσσα στην προσχολική ηλικία/ Συνέντευξη από τη Βιβή Ιατρίδου

Ήμουν πολύ επιφυλακτική όταν ο σύντροφός μου πρότεινε να φέρουμε σε επαφή τον μικρό μας (2.5  ετών) με μια ξένη γλώσσα και συγκεκριμένα τα αγγλικά. Ήμουν πάντα και εξακολουθώ να είμαι υπέρ του ελεύθερου χρόνου και παιχνιδιού. Ανέκαθεν διαφωνούσα με τους αγχωμένους γονείς που προσπαθούν να χωρέσουν κάθε είδους δραστηριότητα στο ήδη φορτωμένο πρόγραμμα των παιδιών τους. Ο δε μικρός, όποτε είχα προσπαθήσει για πλάκα να του μιλήσω σε άλλη γλώσσα πλην της ελληνικής εκνευριζόταν ελαφρώς και με ρωτούσε : «γιατί δε μιλάς κανονικά;» Από την άλλη, μια και ο σύντροφός μου με έβαλε σε αυτή τη διαδικασία, άρχισα να το ψάχνω.

Από τα πολλά που διάβασα, θα αναφέρω τα λεγόμενα «χρονικά παράθυρα» που, σύμφωνα με την μοντεσσοριανή μέθοδο είναι χρονικές περίοδοι, κατά τη διάρκεια των οποίων ο εγκέφαλος είναι βιολογικά προγραμματισμένος για την ανάδυση μιας ικανότητας. Το «παράθυρο ευκαιρίας» για την ξένη γλώσσα κυριαρχεί από τη γέννηση μέχρι τα 6 χρόνια. Δε θα επεκταθούμε εδώ σε νευρολογικές μελέτες που έχουν γίνει και επιβεβαιώνουν τα παραπάνω. Διαβάζοντας και ψάχνοντας λοιπόν, κατέληξα να συμφωνήσω πως θα ήταν χρήσιμο για τον μικρό να έχει μία πρώτη επαφή με μία ξένη γλώσσα. Με ποιον όμως και με ποιον τρόπο;

Συζήτηση με τη Βιβή Ιατρίδου, δασκάλα αγγλικών σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, native speaker, παρουσιάστρια της εκπομπής: «Hellokids – ABC sing with me»  στο παιδικό ραδιόφωνο www.ifeelkid.gr.

BetterParents: Βιβή, ποια ηλικία θεωρείς ιδανική για να έρθει το παιδί σε επαφή με την ξένη γλώσσα; Εσύ, σε ποιες ηλικίες απευθύνεσαι;

Βιβή Ιατρίδου: Πολλοί γονείς με ρωτάνε και προβληματίζονται πάνω σε αυτό. Φοβούνται πολλές φορές μήπως το παιδί μπερδευτεί τελικά με 2 γλώσσες ή  βαρεθεί την ξένη γλώσσα μεγαλώνοντας.

Με βάση την εμπειρία μου, όσο πιο μικρό είναι το παιδί, τόσο το καλύτερο»the sooner the better». Η εισαγωγή του παιδιού στην ξένη γλώσσα θέλουμε να  γίνει βιωματικά μέσα από τραγουδάκια και πολύ παιχνίδι. Για τη θεματολογία μας εμπνεόμαστε από την καθημερινότητα του παιδιού και φυσικά από τα ενδιαφέροντά του. Τα παιδιά προσαρμόζονται πολύ εύκολα σε αυτές τις ηλικίες και αφομοιώνουν με απίστευτους ρυθμούς.

Όσο μικρότερο είναι το παιδί τόσο πιο εύκολα δέχεται μια ξένη γλώσσα σαν μια φυσιολογική κατάσταση εφόσον γίνεται με διασκεδαστικό τρόπο χωρίς να πιέζουμε και να δημιουργούμε άγχος. Βέβαια θα πρέπει να πούμε πως τα παιδιά είναι ευαίσθητα στα γλωσσικά ακούσματα  και έχει σημασία ο εκπαιδευτικός να έχει πολύ καλή προφορά και ακόμα καλύτερα να είναι η μητρική του γλώσσα (native speaker). Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως μέσα από το παιχνίδι το παιδί  διασκεδάζει, μαθαίνει, ηρεμεί και αγαπάει πολύ περισσότερο αυτό που κάνει!

Εγώ ασχολούμαι με πολύ μικρές ηλικίες από 1 έτους μέχρι 7-8 ετών.

BetterParents:  Η πρώτη φορά που συναντάς έναν υποψήφιο «μαθητή» σε αγχώνει; Υπάρχουν κάποια σταθερά πράγματα που κάνεις για να προσελκύσεις το ενδιαφέρον του;

Βιβή Ιατρίδου: Πριν συναντήσω για πρώτη φορά ένα παιδάκι πάντα έχω λίγο άγχος. Στην αρχή, είναι συνήθως επιφυλακτικά, με κοιτάζουν συνέχεια και έντονα και προσπαθούν να καταλάβουν ποια είμαι, τι τους λέω και αν τους αρέσω. Αυτό που μου αρέσει στα μικρά παιδιά είναι πως, ό,τι κι αν θέλουν, ό,τι κι αν αισθάνονται, θα μου το δείξουν ή θα μου το πουν. Βέβαια, για να εξοικειωθούν με εμένα και την καινούρια αυτή συνθήκη, χρειάζεται χρόνος (ανάλογα την προσωπικότητα του παιδιού) και τρόπος. Μητέρα και εγώ 2 μικρών παιδιών καταλαβαίνω ακριβώς πώς νοιώθουν και πώς και πότε πρέπει να τα πλησιάσω.

Βασική μου αρχή είναι να γίνω μαζί τους παιδάκι, ένα παιδάκι που έχει μεγαλώσει στον Καναδά και μιλάει μόνο αγγλικά. Θα τα προσεγγίσω πάντα μέσω παιχνιδιού ή τραγουδιού με κινήσεις ή θα έχω βοηθό μου κάποιο puppet που θα του μιλάω στην αρχή μέχρι να νοιώσει άνετα το παιδάκι. Το γέλιο και το χαμόγελο πάντα υπάρχει γενικά στην ζωή μου οπότε ειδικά με τα μικρά παιδιά είναι κάτι που βοηθάει πολύ.

Βέβαια κάθε παιδί είναι διαφορετικό και έτσι θα πρέπει να καταλάβω άμεσα τα ενδιαφέροντά του και ανάλογα με τι του αρέσει και το ευχαριστεί να προτείνω την κατάλληλη δραστηριότητα. Εννοείται ότι μπορεί το παιδί να απορρίψει την πρότασή μου, οπότε, άμεσα οφείλω να ανταποκριθώ στις ανάγκες του.

Έχω πολύ εκπαιδευτικό υλικό που διαρκώς ανανεώνεται αλλά είναι και πολλές οι φορές που το παιχνίδι ρόλων τα βοηθάει να επαναλαμβάνουν τις λέξεις που λέω. Έχει τύχει να κρύβομαι μισή ώρα πίσω από μια κουρτίνα γιατί το παιδί ήθελε να επαναλαμβάνει την ερώτηση «where are you?where are you?» 150 φορές μέχρι που βαρέθηκε. Έβλεπα ότι τον ευχαριστούσε που είχε μάθει τη φράση και την έλεγε με τόση χαρά που δεν ήθελα να σταματήσουμε.

BetterParents: Θεωρείς ότι είναι πιο ευχάριστο ή αποτελεσματικό η πρώτη επαφή αυτή να γίνεται μέσα σε ομαδούλες παιδιών ή σε μορφή «ιδιαίτερου μαθήματος»;

Θεωρώ ότι και τα δύο έχουν αποτέλεσμα και είναι εξίσου ευχάριστα και διασκεδαστικά. Δουλεύοντας με μια ομάδα παιδιών έχει ενδιαφέρον και για τα ίδια τα παιδιά γιατί μαθαίνουν να συνεργάζονται, ανταλλάσσουν κουβεντούλες, κάνουν αστεία αν δεν καταλάβουν κάτι, γελάνε, πειράζει ο ένας τον άλλο, είναι πιο εύκολο να κάνουν θεατρικά παιχνίδια με μικρές σύντομες  προτασούλες  και διαλόγους και νοιώθουν και άνετα γιατί έχουν συνομήλικους στην παρέα τους.

Το ιδιαίτερο μάθημα στο παιδάκι έχει και αυτό πολύ ενδιαφέρον γιατί όλος ο χρόνος, οι δραστηριότητες και η προσοχή είναι αφιερωμένα σε εκείνο, ασχολείται ο εκπαιδευτικός αποκλειστικά μαζί του και το «μάθημα» είναι απόλυτα προσαρμοσμένο στις δικές του ανάγκες- και γνωρίζουμε πως στα παιδιά αρέσει πάρα πολύ αυτή η αποκλειστικότητα.

Νομίζω ότι το πώς πρέπει να γίνει το μάθημα εξαρτάται από το ίδιο το παιδί και τον χαρακτήρα του.

BetterParents: Θα θέλαμε από την εμπειρία σου, να μας διηγηθείς πώς αντιμετώπισες κάποιο παιδάκι που αρχικά δεν ήθελε να μπει σ’αυτή τη διαδικασία, που ήταν πολύ εσωστρεφές και ίσως αρνητικό στις πρώτες συναντήσεις – κάτι που θεωρούμε φυσιολογικότατο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, πρέπει να επιμείνουμε ή όχι;

Θυμάμαι το πρώτο παιδάκι που είχα: ήταν 2 ετών και μόλις συναντηθήκαμε έτρεξε στην αγκαλιά της μαμάς του και με κοίταζε χωρίς να μιλάει. Εγώ μίλαγα αγγλικά με την μαμά αλλά ξαφνικά σταμάτησα και έβγαλα από την μαγική μου τσάντα (magic bag) που πάντα έχω μαζί μου ένα μικρό παπαγαλάκι και πήγαμε στο παράθυρο και επειδή ήταν βραδάκι αρχίσαμε να τραγουδάμε το «Twinkle twinkle little star». Mετά από λίγο ήρθε και η μικρή και κοίταζε έξω από το παράθυρο μαζί μας. Στην συνέχεια καθίσαμε στο πάτωμα μαζί και οι τρεις και παίξαμε με τα δαχτυλάκια μας. Αυτή η πρώτη μας επαφή έδειξε να της δίνει χαρά αλλά χρειάστηκαν μερικές μέρες και πολύ παιχνίδι και τραγούδι μέχρι να διώξει την μαμά από μόνη της από το δωμάτιο. Πιστεύω ότι χρειάζεται πολύ υπομονή και χρόνος μέχρι να συνηθίσουν τη νέα αυτή συνθήκη, αλλά επειδή γίνεται με ευχάριστο και διασκεδαστικό τρόπο συνήθως περνάνε τόσο όμορφα που τελικά περιμένουν πώς και πώς αυτή τη συνάντησή μας.

Βέβαια το κάθε παιδί είναι ξεχωριστό και έχει τους δικούς του ρυθμούς μάθησης και τα δικά του ενδιαφέροντα και προτιμήσεις οπότε, αν μετά από προσπάθεια, είναι αρνητικό στη νέα αυτή εμπειρία, τότε δεν υπάρχει λόγος να επιμείνουμε.  Μπορούμε να σταματήσουμε για ένα διάστημα και να προσπαθήσουμε λίγο αργότερα.

BetterParents: Πες μας κάποια από τα αγαπημένα σου παιχνίδια-δραστηριότητες που κάνεις με τα παιδιά.

Ειδικά στη αρχή τις γνωριμίας μας με τα παιδιά χρησιμοποιώ πολύ το τραγούδι,  το χορό και την κίνηση. Τους αρέσει πολύ να διηγούμαι ή να διαβάζω μια ιστορία, ένα παραμύθι και στη μέση της ιστορίας να αρχίσω να τραγουδάω ένα τραγούδι που ταιριάζει ή να παίρνω τα puppets και να συμμετέχουν και αυτά στο παραμύθι. Συνήθως το διασκεδάζουν πολύ αυτό γιατί ζωντανεύει ξαφνικά το βιβλίο και ενθουσιάζονται.

Όταν θέλω να μάθουμε τα χρώματα ασχολούμαστε πολύ με την πλαστελίνη και ζητάω για παράδειγμα να φτιάξουμε ένα υπέροχο μεγάλο μπλέ-κίτρινο καράβι οπότε μέχρι να το φτιάξουμε έχουμε πει άπειρες φορές τα χρώματα κι έτσι στο τέλος έχουμε φτάσει στο σημείο να τα έχει μάθει το παιδί και να τα λέει.

Επίσης μπορούμε να φτιάξουμε και την δική μας κουζίνα-εστιατόριο και μαθαίνουμε τα φαγητά, τα σύνεργα κλπ.

Πολλά ζωάκια είναι οι βοηθοί μου με τα οποία θα μάθουμε παρέα πώς τα λένε, τι τρώνε, αν είναι ώρα να κοιμηθούν, πού ζουν και πολλά άλλα που τους φαίνονται πολύ ενδιαφέροντα. Θυμάμαι ένα μικρό μου μαθητή, 3 ετών, ήθελα να του μάθω το ποτάμι (river), είχα τον κροκόδειλο (crocodile) τον οποίο είχε μάθει πολύ εύκολα και παρατήρησα πως το χαλί στο δωμάτιο του ήταν μπλε–πράσινο, οπότε φτιάξαμε  με τουβλάκια ένα μεγάλο τοίχο γύρω από το χαλί και του εξήγησα πού ζει ο κροκόδειλος: μέσα στο μπλε- πράσινο ποτάμι (blue green river). Tου το έλεγα συνέχεια river river και μαζί με την εικόνα που είχαμε φτιάξει το έμαθε πολύ εύκολα και το πρώτο πράγμα που μου λέει ακόμα και σήμερα είναι: let’s go to my river!!!

Είναι πολλά τα παιχνίδια και οι δραστηριότητες που χρησιμοποιώ, αλλά, πάντα με οδηγεί το παιδί ανάλογα με τη διάθεσή του. Δεν μπορώ να πω πως έχω ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα γιατί αν δε θελήσει να με ακολουθήσει σε κάτι το παιδί πρέπει πάντα να είμαι έτοιμη να αλλάξω δραστηριότητα και αυτό μπορεί να γίνεται κάθε 10 λεπτά.

BetterParents: Λόγω συνθηκών, πολλοί γονείς δεν μπορούν να διαθέσουν χρήματα από τόσο νωρίς για την ξένη γλώσσα. Μπορούν οι ίδιοι να φέρουν τα παιδιά τους σε επαφή με τη γλώσσα; Μπορείς να μας δώσεις κάποια tips για να τους βοηθήσουμε;

Σήμερα μπορεί να μην έχουν τη δυνατότητα όλοι οι γονείς να στείλουν τα παιδιά τους να μάθουν από τόσο μικρά μια ξένη γλώσσα αλλά υπάρχουν τρόποι που μπορούν να βοηθήσουν τα μικρά παιδιά ακόμα και μέσα στο σπίτι.

Μπορούν καθημερινά  να βάζουν απλά παιδικά τραγουδάκια να ακούγονται την ώρα που παίζει, που τρώει, που ζωγραφίζει ή και ακόμα λίγο πριν το ύπνο. Τα τραγούδια βοηθούν τα παιδιά να συνηθίσουν την ξένη γλώσσα και με τον καιρό να τους φαίνεται οικεία.

Ζωγραφίζοντας με χρώματα και νερομπογιές μπορούν να μάθουν τα χρώματα και τα σχήματα.

Χειροτεχνίες, κατασκευές, ακόμα και μαγειρεύοντας μαζί του ένα απλό cake μπορούμε να του μάθουμε τα απλά υλικά: egg,milk,flour.

Βιβλία, παραμύθια, παιχνίδια ρόλων…

Πάντα να θυμόμαστε πως όταν μαθαίνουμε κάτι διασκεδάζοντας και με ευχάριστο τρόπο όλα μαθαίνονται πολύ πιο εύκολα.

What we learn with pleasure we never forget!!!

Αν θέλετε να ρωτήσετε κάτι τη Βιβή, μπορείτε να το κάνετε εδώ

Η ραδιοφωνική εκπομπή της Βιβής μεταδίδεται κάθε Τρίτη 10:00-11:00. Αν θέλετε να ακούσετε προηγούμενες εκπομπές της, πατήστε εδώ .

Μοιραστείτε το